Położenie geograficzne I Ludność I Szkolnictwo I Opieka zdrowotna I Religia I Rząd I Klimat I Rzeki I Architektura I Kultura I Język I Ekonomia


REPUBLIKA GWATEMALI

WIADOMOŚCI OGÓLNE








Położenie geograficzne

Gwatemala to najbardziej na północ wysunięty kraj Ameryki Środkowej. Dokładne umiejscowienie określają jej współrzędne geograficzne, a mianowicie 13 44` i 18 30` szerokości geograficznej północnej oraz 87 30` i 92 13` długości geograficznej zachodniej. Od północy i wschodu sąsiaduje z Meksykiem (962 km), od południowego wschodu z Salwadorem (203 km) i Hondurasem (256 km), od północnego wschodu z Belize (266 km) i Morzem Karaibskim. Od południa oblewają ją wody Oceany Spokojnego.

Całkowita długość granic wynosi 1687 km.

Powierzchnia

Powierzchnia Gwatemali wynosi 108.890 km i jest to trzeci największy kraj Ameryki Środkowej po Nikaragui i Hondurasie. W Ameryce Łacińskiej pod względem obszaru jest na 17 pozycji.

Pasma górskie

60 % powierzchni Gwatemali jest górzysta. Pasma górskie poprzecinane są dolinami rzecznymi, zapadliskami tektonicznymi i śródgórskimi wyżynami. Do północnych łańcuchów zalicza się Cuchumatanes, Sierra de Chama i Sierra de Santa Cruz. Na południe od nich znajdują się oddzielone młodymi dolinami pochodzenia tektonicznego łańcuchy środkowe: Sierra Madre, które biegnie ze wschodu na zachód aż do granicy z Hondurasem (jej kraniec wyznacza szczyt Oscuro) oraz we wschodniej części Sierra de las Minas i mniejsze pasmo Sierra de Chuacus. Południowe łańcuchy tworzą pasma wulkaniczne z wyżynnym obszarem Los Altos.

Pasmo Sierra de las Minas w dosłownym tłumaczeniu oznacza "pasmo kopalniane". Ma to związek z występującymi pod jego powierzchnią od wieków kopalniom jadeitów i marmuru. Jego część zawarta jest w granicach rezerwatu biosferycznego o tej samej nazwie oraz Biotopu Kwezala. Porastane jest głównie przez las chmurowy (najważniejsze jego połacie w Gwatemali). Stanowi naturalną barierę dla wiatrów znad Morza Karaibskiego.

Pasmo Cuchumatanes - zalega w północno-zachodniej części kraju, głównie w prowincji Huehuetenango. Składa się z granitowych szczytów do 3.800 m.n.p.m. Wyższe partie praktycznie są jałowe. Uwagę zwracają porozrzucane głazy i karłowate drzewka cyprysowe. Niżej porastany jest przez lasy sosnowe przeplatane plantacjami kukurydzy, kawy i cukru. W wąwozach pomiędzy szczytami rozlokowane są miasteczka. Na przełomie lat 70-tych i 80-tych pasmo to stanowiło główną bazę operacyjną partyzantów.

Doliny

Dolina Motagua - ważny szlak komunikacyjny wykorzystywany do transportu kawy i bananów. Jest to jedyne miejsce w Ameryce Środkowej, w którym wydobywane są jadeity. Położona jest ona w tzw. cieniu opadowym i dlatego na tamtejszych polach uprawnych stosowana jest powszechnie irygacja.

Trzęsienia ziemi

Gwatemala jest najbardziej sejsmicznym państwem Ameryki Środkowej.

29 lipca 1773 roku Gwatemalę nawiedziło potężne trzęsienie ziemi. Zniszczeniu uległa ówczesna stolica Antigua Guatemala. W jego wyniku zginęło 20.000 osób. Dlatego rząd zdecydował się na przeniesienie stolicy do doliny Ermita.

Ostatnie dni grudnia 1917 roku i pierwsze dni stycznia 1918 przyniosły dwa silne trzęsienia ziemi, które zrujnowały Guatemala City. Głód oraz bezsilność rządu stały się przyczyną masowego wystąpienia ludności przeciwko prezydentowi Estrada Cabrerze.

W 1976 roku Gwatemalę nawiedziło inne katastrofalne trzęsienie ziemi, które spowodowało 22 tysiące ofiar śmiertelnych. Ponad milion osób zostało bez dachu nad głową. Jego epicentrum znajdowało się w pobliżu miasta Chimaltenango. Większość z międzynarodowej pomocy, jaka została wysłana do Gwatemali w tajemniczych okolicznościach zniknęła.

Niziny

Na północy Gwatemali znajduje się największa słodkowodna nizina Ameryki Środkowej (El Peten). Jest silnie zalesioną kontynuacją południowego Yukatanu. Jej gleby zawierają wapń i nie są przyjazne dla rolnictwa. Usłana jest plantacjami bananów oraz kościami dinozaurów.

Pas nizinny o szerokości 50 i długości 300 kilometrów ciągnie się wzdłuż wybrzeża pacyficznego. W części przygranicznej stanowi przedłużenie meksykańskiej niziny Soconusco. Cała Nizina Nadbrzeżna wyróżnia się żyznymi wulkanicznymi glebami na których uprawiana jest kawa oraz znajdują się plantacje palm kokosowych, kauczuku, bawełny oraz trzciny cukrowej.

Wybrzeże

Długość wybrzeża pacyficznego wynosi 240 kilometrów. Jest ono szerokie i wykorzystywane do celów rolniczych. Na jednym z jego odcinków od portu San Jose do granicy z Salwadorem ciągną się kanały Chiquimulilla. Plaże tego wybrzeża ze względu na pochodzenie wulkaniczne mają piach o charakterystycznym czarnym kolorze. Częstą temperaturą jest 38 C. Wybrzeże oraz ograniczające je górskie stoki praktycznie pozbawione są lasów ze względu na zaborcze pozyskiwanie terenów pod rolnictwo.

Wybrzeże Karaibskie natomiast ciągnie się na dystansie 170 kilometrów. Usłane jest białopiaszczystymi, choć nielicznymi plażami i zaakcentowane przez zatokę Amatigue (wchodzącą w skład większej zatoki Honduraskiej). Ograniczona jest ona częściowo przylądkiem Monabigue.

Wyżyny

Środkową część kraju zajmuje wyżyna Alto Verapaz. Na północy przechodzi ona powoli w nizinę El Peten.

W północnych częściach płaskowyżu wulkanicznego, powyżej 1.500 m.n.p.m. zlokalizowana jest wyżyna Los Altos. Średnia roczna temperatura dla niej wynosi 16 C.

Wulkany

Gwatemala jest jednym z najbardziej "wulkanicznych" krajów świata. Główny pas występowania gwatemalskich wulkanów ciągnie się od granicy z Meksykiem w kierunku południowo-wschodnim do granicy z Salwadorem. Wszystkie gwatemalskie wulkany objęte są ochroną. Ich wysokości są zróżnicowane. Najniższy (Culma) wznosi się na wysokość 1.027 m.n.p.m., a najwyższy (Tajumulco) na 4.220 m.n.p.m. Wulkanem odwiedzanym najczęściej jest Pacaya.



Ludność

Ludność

Gwatemala, według danych z 1998 roku liczyła 12.335.580 mieszkańców. (68 pozycja na 193 państwa świata).

Gęstość zaludnienia: 252,6 osób/km.

Przyrost naturalny: 2,90 %

Liczba ludności według płci:

  • Kobiety: 1.736.477. (49 % populacji)
  • Mężczyźni: 1.774.160. (51 % populacji)

Rozmieszczenie ludności:

miasta 49,30 %

wsie 50,70 %

Struktura etniczna

Dwoma głównymi grupami etnicznymi kraju są Majowie (Indianie) (45 % populacji) i Metysi (45 %). Kolejne 5 % stanowi ludność Biała, a 2 % Czarna.

Ludność Gwatemali wynosi 12.335.580. (1998). Pod tym względem krajplasuje się na 10 pozycji w Ameryce Łacińskiej i 68 na świecie.

Majowie

Jedna z dwóch najliczniejszych grup etnicznych Gwatemali. Potomkowie pierwotnych mieszkańców Gwatemali. Według zapisów, po raz pierwszy napotkani zostali przez Kolumba w 1502 roku, kiedy przypływali pirogą obok jego statku u wybrzeży honduraskiej wyspy Guanaja. Szczególnie licznie zamieszkują tereny tzw. Wyżyn (na zachód od Antiguy po granicę z Meksykiem). Odznaczają się dużym przywiązaniem do tradycji. Posługują się własnymi dialektami językowymi i noszą tradycyjne ubiory. Znani są z rękodzielnictwa (tkactwo, rzeźbienie w drewnie, jubilerstwo). Przez stulecia tępieni przez przybyłych Europejczyków, w drugiej połowie XX wieku stawali się głównymi ofiarami politycznego terroru. Do dzisiaj pozostają najbiedniejszą grupą etniczną kraju.

(W czasach swej największej świetności wybudowali około 3.000 miast, grywali rytualne mecze w piłkę nożną, znani byli z zażywania kąpieli w gorącej parze i z tego, że nadawali imiona każdej skale, drzewu i wzgórzom w swym otoczeniu).

Metysi

Jedna z dwóch najliczniejszych grup etnicznych Gwatemali. Często określani są również jako Ladinos. Pochodzą ze związków indiańsko-hiszpańskich. Przeważnie zamieszkują większe miasta w centrum kraju.

Garifuna

Ludność Garifuna stanowi mieszankę Afrykańczyków, Karibów oraz Arawaków. Stanowią 2 % populacji. Zamieszkują wybrzeże karaibskie (głównie miasta Livingstone i Puerto Barrios). Posługują się językiem angielskim. W Livingstone znajduje się muzeum im poświęcone.

Sprowadzeni zostali do Gwatemali z karaibskiej wyspy San Vincent. Potem na przełomie XVIII / XIX wieku trafili na honduraską wyspę Roatan, a następnie przez lata przemieszczali się do wybrzeża Hondurasu, skąd część z nich przedostawała się również na wybrzeże Gwatemali i zakładała małe społeczności rybackie. Wyróżniają się oni specyficznymi umiejętnościami tańca oraz charakterystyczną muzyką.



Szkolnictwo

Szkolnictwo w Gwatemali jest obowiązkowe i bezpłatne w przedziale wiekowym od 7 do 14 lat. Nauka w szkole podstawowej trwa 6 lat, w szkole średniej podobnie, lecz dodatkowo podzielona jest tam na dwa 3-letnie cykle. Szkolnictwo wyższe reprezentowane jest przez 5 uniwersytetów.

Wskaźnik analfabetyzmu wynosi 65 %. Największy jest wśród ludności indiańskiej oraz w społecznościach typowo wiejskich, w których dzieci nie posyłane są do szkoły, ponieważ muszą pracować na polu.



Opieka zdrowotna

Długość życia w Gwatemali nie należy do najwyższych w Ameryce Środkowej. Dla mężczyzn wynosi ona 62, a kobiet 67 lat (dane szacunkowe z 1995 roku).



Religia

Religią dominującą w Gwatemali jest katolicyzm. Katolikom nigdy jednak nie udało się wyprzeć do końca tradycyjnych wierzeń Indian Majów. Potomkowie Majów nawet jeśli przeszli na katolicyzm, to i tak mieszają go z pogańskimi elementami przedkolumbijskiej wiary, jak choćby składając w tradycyjnych miejscach ofiary ze zwierząt lub przynosząc dary dla swoich własnych świętych postaci (np. Maximona).

Kult Maximona

W niektórych miastach panuje pogański kult nieoficjalnego świętego Maximona. Mieszkańcy składają przed jego drewnianą figurką dary w postaci rumu, papierosów lub świeczek (każda z tych ostatnich symbolizuje prośbę). Każdego roku figurka przenoszona jest podczas uroczystej ceremonii do innego wytypowanego domu. Jego gospodarze zobowiązani są do umożliwienia swobodnego do niej dostępu innym mieszkańcom wioski. Przykładem miast objętych kultem Maximona są Zunil, San Andres de Iztapa.

Księga Popol Vuh

Księga Popol Vuh uznana jest za świętą i nazywana: "amerykańską biblią". Zawarte są w niej spisane historie ludu Quiche. Początkowo przekazywane były one słownie z pokolenia na pokolenie. Podobno po raz pierwszy spisane zostały w formie książki w XVI wieku przez Ojca Francisco Ximeneza. Odnaleziona została w mieście Chichicastenango.



Rząd

Głową państwa jest wybierany co 5 lat prezydent wspierany przez viceprezydenta i gabinet rządowy. Jest on jednocześnie zwierzchnikiem sił zbrojnych. Władzę ustawodawczą sprawuje 80-osobowy parlament o czteroletniej kadencji. Najwyższą instancją sądową jest Sąd Najwyższy.

Głównymi partiami politycznymi są: Liberalna Gwatemalska Demokracja Chrześcijańska (DFG), Narodowa Partia Postępu (PAN), Nowy Gwatemalski Front Demokratyczny (FDNG), Gwatemalski Front Republikański (FRG). Uprawnienia do głosowania nabiera się z wiekiem 18 lat.



Klimat

Klimat Gwatemali na północy jest równikowy, a w częściach południowych podrównikowy wilgotny. Ze względu na swój łagodny klimat, Gwatemala nazywana jest krajem wiecznej wiosny.

Deszcze

Średnie roczne opady na obszarach śródgórskich Gwatemali wynoszą 500 - 1.000 mm. Natomiast na zboczach pacyficznych kraju kształtują się w granicach od 2.000 do 2.500 mm. Deszcze na wybrzeżu karaibskim padają o każdej porze roku (dzięki pasatowi północno-wschodniemu są one większe niż na wybrzeżu pacyficznym). Jednym z najbardziej wilgotnych terenów w kraju są wzgórza wokół Coban w departamencie Alta Verapaz (mówi się, że pada tam przez 13 miesięcy w roku). Poza tym dużą wilgotnością (3.000 mm opadów rocznie, 200 deszczowych dni w roku) odznaczają się tereny wokół szczytu San Gil w paśmie górskim Mico.

Najwięcej deszczów pada w okresie od sierpnia do września. W ciągle pokrytym przez mgły rejonie Verapaz pada nieustannie lekka mżawka zwana "chipi chipi".

Pory roku

W Gwatemali wyróżnia się dwie główne pory roku: suchą i deszczową. Pierwsza trwa od grudnia do kwietnia, druga natomiast przypada na miesiące od maja do listopada. Odstępstwa od tego rozkładu zaznaczają się na wybrzeżu karaibskim, gdzie pomiędzy obydwiema porami nie można właściwie wyznaczyć granicy (deszcze mogą padać przez okrągły rok), oraz na wyżynach wokół Coban (gdzie pora sucha ogranicza się jedynie do miesiąca kwietnia). Pora deszczowa charakteryzuje się gwałtownymi wieczornymi ulewami oraz bardzo przejrzystym niebem przed i po nich.

Temperatury

Najzimniejszymi miesiącami w Gwatemali są grudzień i styczeń, a najcieplejszymi marzec i kwiecień. Średnia temperatura roczna dla kraju wynosi 20 C. Przeciętne temperatury wybrzeży wahają się w granicach od 28 do 38 C. W bardzo wysokich rejonach górskich temperatura spadać może poniżej 0 C. We wschodniej części kraju natomiast mogą panować temperatury dochodzące nawet do 45 C. W 1989 roku w Quetzaltenango zanotowano rekordowo niską temperaturę -9 C...

Wiatry

Pasat północno-wschodni kształtuje klimat strony atlantyckiej kraju. Wpływa na większą ilość opadów niż ma to miejsce po stronie pacyficznej. Naturalną hamującą go barierą jest pasmo Sierra de las Minas. W grudniu i styczniu nadciąga z północy chłodny front atmosferyczny.

Jednym z wiatrów lokalnych jest wiejący z południowego-wschodu Xocomil, który pod wieczór pojawia się nad jeziorem Atitlan. Związana jest z nim legenda, według której wywołuje go duch Indianina, który niegdyś skoczył do wody jeziora za swą tonącą ukochaną i do dzisiaj poszukuje ją pod wodą.

Zdarzają się także tropikalne huragany. Jednym z ostatnich, zarazem uznany za huragan stulecia, był Mitch. Uderzył w Gwatemalę w listopadzie 1998 roku wyrządzając nieprawdopodobne szkody.



Rzeki

System górski Gwatemali warunkuje występowanie dwóch głównych regionów hydrograficznych: Karaibskiego i Pacyficznego. Ten pierwszy podzielony jest dodatkowo na dwa subregiony: rzek zlewiska zatoki Honduraskiej oraz rzek zlewiska zatoki Meksykańskiej (po drugiej stronie półwyspu Jukatan).

Rzeki zlewiska zatoki Honduraskiej są głębokie i obszerne, zdatne do nawigacji. Rzeki zlewiska zatoki meksykańskiej są dopływami rzeki Usumacinta.

Rzeki zlewiska Pacyfiku natomiast są krótkie i bystre.

Rio Cahabon

Dopływ rzeki Polochic. Przepływa przez wyżyny departamentu Alta Verapaz. Na jednym ze swych odcinków wrzyna się w wapniowy grzbiet Semuc Champey i dalej przebiega pod ziemią. Znana jest z uprawiania raftingu.

Rio Chocon Machacas

Uchodzi do jeziora El Golfete. Jej ujście objęte jest Biotopem Chocon Machacas. Występują w niej krowy morskie. Na dystansie 18 kilometrów nadaje się do nawigacji.

Rio Dulce

W tłumaczeniu jej nazwa oznacza słodką rzekę. Ma blisko 42 kilometry długości. Wypływa z jeziora Izabal. Jej odcinek wraz z korytem należy do Parku Narodowego Rio Dulce. Przebiega przez wąwozy z ostrymi, wysokimi (nawet do 100 metrów) wapniowymi skałami oraz jezioro Golfete. Uchodzi do Morza Karaibskiego. Nad jej brzegami często spotkać można białe czaple i papugi długogonowe. Wyróżniają się także chlebowce i czerwone namorzyny. W przeszłości wykorzystywana była przez piratów by dostać się do wnętrza kraju.

Rio Escondido

Dopływ rzeki San Pedro w północno-zachodniej części El Peten. Podczas pory deszczowej tworzy największą słodkowodną nizinę w Ameryce Środkowej.

Rio La Pasion

Przepływa przez lasy dżungli El Peten. Jest dopływem granicznej rzeki Usumacinta. Położone są nad nią ruiny kilku miast: Ceibal, Amelia i Dos Pilas. Organizowane są na niej przejażdżki dla miłośników obserwacji ptaków.

Rio Motagua

Najważniejsza rzeka kraju. Ma 415 km długości. Jest żeglowna w dolnym biegu, na odcinku 80 km. Przepływa przez dolinę o tej samej nazwie. Jej ujście tworzy jednocześnie granicę z Hondurasem.

Rio Polochic

Swój początek bierze na wyżynach Verapaz. Dla zabezpieczenia jej przed skutkami erozji utworzono pobliski Biotop Kwezala. Jej delta zawarta jest w Rezerwacie Bocas del Polochic nad jeziorem Izabal. Zamieszkana jest przez słodkowodne rekiny i manaty.

Rio Samala

Spływa ze stoku aktywnego wulkanu i wpada do Oceanu Pacyficznego. Naniesione przez nurt głazy wykorzystywane są jako materiał budulcowy. Przewieszony jest przez nią ważny strategicznie most będący punktem przetargowym podczas wojny domowej. Oddziela ona również od siebie dwa blisko położone miasta Zunil i Almolonga.

Rio Sarstun

Tworzy naturalną granicę pomiędzy Gwatemalą, a Belize. Uchodzi do Morza Karaibskiego. Jej nazwa oznacza "uzdrawiające kamienie". Ma to związek z licznymi wypolerowanymi, okrągłymi kamieniami, które porozrzucane są wokół obu jej brzegów.

Rio Usumacinta

Największa rzeka Gwatemali należąca do zlewiska zatoki meksykańskiej. Na pewnym odcinku graniczna rzeka gwatemalsko-meksykańska.



Architektura

Architektura hiszpańska

Miasta budowane przez Hiszpanów charakteryzują się jednakowym modelem architektonicznym. Najważniejszym ich punktem jest Plac Centralny, na którym wzniesione są najznaczniejsze struktury jak kościoły, pałace oraz inne reprezentacyjne budowle użyteczności publicznej.

Domy z cegieł adobe

Budynki z czasów kolonialnych, malowane na jasne kolory i posiadające zakrywające werandy dwuspadziste dachy. Ich ściany składają się ze szkieletu z bambusa lub drewna wypełnionego zaprawą z błota, krwi, miazgi kukurydzy i jaj.

Nah

Chata kryta palmową strzechą. Prezentuje tradycyjny styl budowli Majów. Otoczona jest przez ogród warzywno-owocowy.

Piramidy

Pionierami we wznoszeniu piramid schodkowych w gwatemalskich państwach - miastach byli Olmekowie. Traktowano je jako symbol sklepienia niebios. Ich szczyty najczęściej mieściły świątynię - siedzibę Bogów.

Antiguański barok

Styl budownictwa charakterystyczny dla Antigua Guatemala. Domy budowane były na podstawie kwadratu. Wewnątrz znajdowało się patio. Jedna ze ścian zazwyczaj ozdobiona była półfontannami zwanymi bucaro. (Ozdoby te nie były dziełem architektów lecz zwykłych mieszkańców, którzy chcieli uatrakcyjnić wizerunek domów). Wewnętrzne patio większych budowli wyróżniały się kompletnymi fontannami. Prócz tego uwagę zwracały bardzo grube ściany, zakratowane, narożne okna oraz drewniane, wyłożone dachówkami dachy. Przed wejściami ustawione były żelazne guardacantones (słupki do zawiązywania koni). Styl takiego budownictwa zaczęto z biegiem czasu określać Antiguańskim barokiem.



Kultura

Nagroda Nobla

W 1967 roku Miquel Angel Asturias zdobył dla Gwatemali nagrodę Nobla w dziedzinie literatury.

Wyrób jadeitów

Jadeity to minerały, których największe złoża w Ameryce Środkowej występują w paśmie górskim Sierra de las Minas w Gwatemali. Mają duże znaczenie komercyjne i religijne. Wyróżnia się ich kilka odmian: czarne jadeity, nefryty i jadeity właściwe. Mieszkańcy Gwatemali od lat znani są z wyrobu jadeitowych masek, biżuterii i figurek.

Ubiory

Największe przywiązanie do tradycji wykazują potomkowie Majów. Do dzisiaj wiele społeczności ubiera się w tradycyjne stroje. Mężczyźni noszą tzw. Trajos (wełniane spódniczki), a kobiety - huipiles (rodzaj bluzek). Każde z indiańskich miast ma osobne typowe dla siebie wzory i kolory tych strojów. Łącznie wyróżnia się ich 325 różnych rodzajów. Najbardziej komercyjnym przykładem miejscowości z tradycyjnymi strojami mieszkańców jest Todos Santos w departamencie Huehuetenango.

Ceremonie Paabanc

Celebrowana jest przez Indian Kekchis, dokładniej przez członków najwyższego indiańskiego ugrupowania "cofriadas" - braterstwo. Odbywa się na cześć wybranego przez miasto świętego. Według tradycji, jego postać przetrzymywana jest w jednym domu przez rok (w specjalnie skonstruowanym ołtarzu). Pan domu (Chinam) odpowiedzialny jest za organizowanie poczęstunków i uczt. Każdemu gościowi oferowane jest gorące kakao, a on sam zobowiązany jest do złożenia prezentu dla świętej postaci. Kiedy zbiorą się wszyscy goście zaproszeni zostają do spożycia przygotowanego posiłku, na który składają się zupa, mięso (najczęściej indyka), tortilla, małe tamales i alkoholowy trunek Boj. Pozostawione jedzenie nie może być wyrzucane (zabierają go ze sobą goście).

Następnie pan domu prezentuje tzw. taniec "trójcy świętej" i jednocześnie puszczane są sztuczne ognie. Pod koniec czerwca dom, w którym przebywa święty dekorowany jest motywami słońca, księżyca i gwiazd. Ceremonia ta ma duże znaczenie religijne i społeczne. Obrządek ten szczególnie celebrowany jest w departamencie Alta Verapaz.

Ceremoniał Palo Volador

Na ustawiony na placu wysoki drąg, wspina się 4 śmiałków, by następnie opuścić się z niej na przywiązanych do kostek linach. Praktykowane jest to m.in. w miejscowościach Rabinal i Joyabaj.



Język

Język

Oficjalnym językiem Gwatemali jest hiszpański. Łącznie na terenie tego kraju w użyciu są 23 języki (hiszpański, Garifuna i 21 dialektów Majów).

W paśmie górskim Cuchumatanes znajduje się kilka miast, w których mieszkańcy posługują się językiem Ixil (m.in. Nebaj, Chajul i San Juan Cotzal - czyli Trójkąt Ixil). Do innych ważniejszych dialektów należą: Quiche (rejon Santa Cruz de Quiche i doliny Quetzaltenango), Mam (wokół Huehuetenango), Tzutuil (południowe wybrzeże jeziora Atitlan), Cakchiquel (wchodni rejon kraju).



Ekonomia

Ekonomia

Na wyżynach, w centralnej Gwatemali dominuje rolnictwo (głównie uprawa kukurydzy). Całkiem duże znaczenie ma także górnictwo. Wokół większych miast zlokalizowany jest przemysł lekki. Na stokach pacyficznych wyróżniają się uprawy kawy, cytrusów i trzciny cukrowej. Na wybrzeżu pacyficznym prosperują rancza bydła. Najważniejszą uprawą eksportową jest kawa. W następnej kolejności na eksport wysyła się mięso, bawełnę, kakao, kukurydzę, fasolę, banany i trzcinę cukrową. Drugim źródłem wymiany zagranicznej w kraju jest ostatnio turystyka. W rolnictwie zatrudnionych jest 65 % Gwatemalczyków.

Największym centrum komercyjnym kraju jest Gwatemala. Nazywana jest nawet "Mexico City w miniaturze". Największe plantacje bananów zlokalizowane są w dolinie Motagua. Największe połacie lasów pod wyrąb w departamencie Alta Verapaz. Ropę naftową wydobywa się w prowincji El Peten (na polu naftowym Xan w 1996 roku produkowano dziennie 20.000 baryłek).



To [licznik w gore] wizyta na tej stronie

rcp489@polbox.com